Szkodliwy wpływ ekranów na sen i psychikę młodzieży – nowe dane ze Szwecji

Nadmierny czas spędzany przez nastolatki przed ekranem wpływa negatywnie na wiele aspektów snu, co z kolei zwiększa ryzyko wystąpienia objawów depresyjnych – szczególnie u dziewcząt. Do takich wniosków doszli naukowcy w nowym badaniu opublikowanym w czasopiśmie PLOS Global Public Health. Autorami pracy są Sebastian Hökby z Karolinska Institutet w Szwecji i jego współpracownicy.
Szwedzka Agencja Zdrowia Publicznego zaleca obecnie, by młodzież ograniczała czas spędzany przed ekranem w celach rekreacyjnych do dwóch-trzech godzin dziennie, m.in. w celu poprawy jakości snu. Wcześniejsze badania sugerowały związek między nadmiarem czasu ekranowego, zaburzeniami snu i objawami depresji u nastolatków. Jednak często współwystępujące problemy ze snem i depresja utrudniały określenie kierunku tej zależności.
W nowym badaniu naukowcy obserwowali 4810 szwedzkich uczniów w wieku 12–16 lat, zbierając dane dotyczące jakości i długości snu, objawów depresyjnych oraz używania ekranów w trzech punktach czasowych w ciągu roku.
Wyniki wykazały, że wzrost czasu ekranowego prowadził do pogorszenia jakości snu w ciągu trzech miesięcy – zarówno pod względem jego długości, jak i jakości. Czas ekranowy powodował również przesunięcie godzin zasypiania na późniejsze, zaburzając wiele aspektów rytmu dobowego. U chłopców czas ekranowy miał bezpośredni negatywny wpływ na objawy depresyjne po 12 miesiącach, natomiast u dziewcząt depresja była efektem pośrednim zaburzeń snu. U dziewcząt sen tłumaczył od 38% do 57% związku między czasem ekranowym a depresją. Chłopcy, którzy spędzali więcej czasu przed ekranem, także doświadczali zaburzeń snu, ale nie były one silnie powiązane z późniejszym występowaniem depresji.
Autorzy podsumowują: „W naszym badaniu zaobserwowaliśmy, że nastolatki zgłaszające dłuższy czas ekranowy z czasem rozwijały gorsze nawyki związane ze snem. To z kolei prowadziło do wzrostu objawów depresji, zwłaszcza u dziewcząt”.
Dodają również: „Nasze wyniki sugerują, że mniejsza ilość czasu przed ekranem wydaje się korzystniejsza dla zdrowia, zgodnie z wcześniejszymi stanowiskami Światowej Organizacji Zdrowia. Jeśli czas ekranowy zostałby ograniczony, na przykład poprzez działania w ramach polityki zdrowia publicznego, wyniki naszego badania wskazują, że wysokie obciążenie depresją wśród młodych kobiet w Szwecji – a być może także mężczyzn – mogłoby ulec zmniejszeniu”.
Źródło: PLOS Global Public Health
DOI: 10.1371/journal.pgph.0004262