Nowe badania wykazały, że dieta bogata w sól inicjuje proces zapalny w mózgu, który prowadzi do wzrostu ciśnienia tętniczego.
Zespół naukowców pod kierunkiem dr Mashy Prager-Khoutorsky z McGill University, we współpracy z interdyscyplinarnym zespołem z McGill i Research Institute of the McGill University Health Centre, zasugerował, że mózg może być brakującym ogniwem w rozwoju niektórych postaci nadciśnienia tętniczego – dotąd tradycyjnie przypisywanych głównie nerkom.
„To nowe dowody wskazujące, że wysokie ciśnienie krwi może mieć początek w mózgu. Otwiera to możliwość opracowania terapii działających właśnie na ten narząd” – podkreśla Prager-Khoutorsky, profesor nadzwyczajna w Katedrze Fizjologii McGill University.
Nadciśnienie dotyczy dwóch trzecich osób powyżej 60. roku życia i odpowiada za około 10 milionów zgonów rocznie na świecie. Choroba ta, często bezobjawowa, znacząco zwiększa ryzyko chorób serca, udaru mózgu i innych poważnych powikłań zdrowotnych.
U około jednej trzeciej pacjentów standardowe leki – działające głównie na naczynia krwionośne i nerki – nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Badanie opublikowane w czasopiśmie Neuron wskazuje, że mózg może być także kluczowym czynnikiem rozwoju nadciśnienia, szczególnie w postaciach opornych na leczenie.
Jak sól zaburza funkcje mózgu
Aby odtworzyć ludzkie nawyki żywieniowe, szczury otrzymywały wodę z 2% dodatkiem soli, co odpowiada diecie obfitującej w żywność typu fast food oraz produkty takie jak bekon, zupki instant czy ser topiony.
Dieta wysokosodowa aktywowała komórki układu odpornościowego w określonym obszarze mózgu, wywołując stan zapalny i wzrost wydzielania wazopresyny – hormonu, który podnosi ciśnienie krwi. Zmiany te badacze śledzili dzięki nowoczesnym technikom obrazowania i analiz laboratoryjnych, które dopiero niedawno stały się dostępne.
„Rola mózgu w nadciśnieniu była w dużej mierze pomijana, częściowo dlatego, że trudniej go badać. Dzięki nowym metodom możemy jednak obserwować te procesy w czasie rzeczywistym” – dodaje Prager-Khoutorsky.
Zespół badawczy zdecydował się na badania na szczurach, a nie na częściej używanych myszach, ponieważ regulacja sodu i wody u szczurów bardziej przypomina tę u ludzi. To zwiększa prawdopodobieństwo, że wyniki będą miały zastosowanie kliniczne. W kolejnym etapie naukowcy zamierzają sprawdzić, czy podobne mechanizmy odgrywają rolę w innych postaciach nadciśnienia.
Informacje o badaniu
Praca „Microglia regulate neuronal activity via structural remodeling of astrocytes” autorstwa Ning Gu i wsp. została opublikowana w czasopiśmie Neuron. Badania były wspierane przez Canadian Institutes of Health Research, Heart and Stroke Foundation of Canada oraz Azrieli Foundation.
Źródło: Neuron, „Microglia regulate neuronal activity via structural remodeling of astrocytes”
DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.neuron.2025.07.024
