Zastąpienie czasu spędzanego przed telewizorem innymi aktywnościami może pomóc w zapobieganiu zaburzeniom depresyjnym u osób w średnim wieku – ujawnia nowe badanie opublikowane w European Psychiatry w imieniu European Psychiatric Association przez Cambridge University Press. Efekty były mniej wyraźne u osób młodszych i starszych.
Główna autorka badania, dr Rosa Palazuelos-González z Uniwersytetu w Groningen, podkreśla, że to badanie jest wyjątkowe, ponieważ analizuje, jak przekierowanie czasu z oglądania telewizji na aktywności fizyczne i sen wpływa na rozwój depresji. Dotychczas większość badań koncentrowała się na samym związku między siedzącym trybem życia a częstością występowania depresji, a nie na tym, jak zamiana jednych aktywności na inne wpływa na ryzyko choroby.
„Odkryliśmy, że zmniejszenie czasu oglądania telewizji o 60 minut i przeznaczenie go na inne aktywności obniżało prawdopodobieństwo wystąpienia dużej depresji o 11%” – wyjaśnia Palazuelos-González.
„Przy przekierowaniu 90 i 120 minut redukcja ta sięgała odpowiednio 25,91%”.
Największe korzyści u osób w średnim wieku
U osób w średnim wieku efekty były szczególnie wyraźne. Zmniejszenie czasu oglądania telewizji o 60 minut dziennie i poświęcenie go na inne czynności redukowało prawdopodobieństwo depresji o 18,78%. Przy 90 minutach redukcja wynosiła 29%, a przy 120 minutach aż 43%.
Każda zamiana czasu spędzanego przed telewizorem na inne aktywności wiązała się z obniżeniem ryzyka depresji – z wyjątkiem przekierowania jedynie 30 minut na prace domowe, co nie dawało istotnych efektów. Zastąpienie 30 minut sportem redukowało ryzyko o 18%, aktywnościami fizycznymi w pracy/szkole o 10,21%, dojazdami i rekreacją o 8%, a snem o 9%. Największe korzyści przynosił sport – niezależnie od czasu przeznaczonego na tę aktywność.
Słabsze efekty u osób starszych i młodych dorosłych
U osób starszych zamiana czasu oglądania telewizji na inne aktywności nie wiązała się z istotną statystycznie redukcją ryzyka depresji. Wyjątkiem był sport – już 30 minut zmniejszało ryzyko zachorowania z 1,01% do 0,71%, a 90 minut do 0,56%.
U młodych dorosłych zamiana czasu oglądania telewizji na ruch nie miała znaczącego wpływu na ryzyko depresji. Naukowcy sugerują, że ta grupa wiekowa i tak jest bardziej aktywna fizycznie, a tym samym mogła już przekroczyć próg ochronny aktywności wobec depresji.
Badanie oparto na populacyjnym projekcie kohortowym Lifelines w Holandii, z czteroletnią obserwacją obejmującą 65 454 dorosłych bez depresji na początku. Analizowano szczegółowo wzorce aktywności w różnych grupach wiekowych. Uczestnicy sami raportowali czas poświęcony na dojazdy, rekreację, sport, prace domowe, aktywności fizyczne związane z pracą lub szkołą, oglądanie telewizji oraz sen. Zaburzenia depresyjne oceniano przy użyciu Mini International Neuropsychiatric Interview.
Źródło: European Psychiatry, Effects of substituting TV-watching time with physical activities or sleep on incident major depression. Results from the lifelines cohort study
DOI: https://doi.org/10.1192/j.eurpsy.2025.10045
