Turystyka medyczna w zakresie chirurgii bariatrycznej wymaga pilnych regulacji

Turystyka medyczna w zakresie chirurgii bariatrycznej i operacji odchudzających wymaga pilnych regulacji w celu ochrony zdrowia pacjentów – ostrzegają eksperci na łamach czasopisma BMJ Global Health. Jak pokazują dane, liczba pacjentów wyjeżdżających za granicę na tego typu zabiegi rośnie, mimo rosnącej dostępności leków odchudzających.

Wysoka częstość występowania otyłości, ograniczone zasoby systemów ochrony zdrowia oraz postępująca globalizacja przyczyniły się do wzrostu liczby osób szukających leczenia otyłości za granicą. Rynek ten rozwija się dynamicznie, by sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu – zauważają dr Jessica McGirr z Obesity Research and Care Group, RCSI University of Medicine and Health Sciences w Dublinie oraz Imperial College London wraz ze współautorami.

Pomimo rosnącej skali zjawiska, ten sektor turystyki zdrowotnej pozostaje w dużej mierze nieregulowany. Autorzy zwracają uwagę, że choć brakuje wiarygodnych danych, szacuje się, że wartość światowego rynku turystyki medycznej przekracza 400 miliardów dolarów rocznie, a jego roczny wzrost wynosi około 25%.

Choć dostęp do leków odchudzających może ograniczyć popyt na operacje bariatryczne, liczba pacjentów wyjeżdżających za granicę w poszukiwaniu takiego leczenia nadal rośnie, zwłaszcza że koszty poza rodzimym krajem są znacznie niższe.

Dla porównania: koszt operacji bariatrycznej wykonywanej prywatnie w Wielkiej Brytanii wynosi około 10 000–15 000 funtów, podczas gdy w takich krajach jak Turcja – 2500–4500 funtów.

Największe jak dotąd badanie ankietowe dotyczące dostawców operacji bariatrycznych i odchudzających wykazało, że większość pacjentów (71%) kieruje się na zabieg samodzielnie, bez skierowania lekarza. Oznacza to, że mogą nie spełniać odpowiednich wskazań medycznych do przeprowadzenia tak poważnej operacji. Często jako powód wyjazdu za granicę pacjenci wskazują brak kwalifikacji do zabiegu w kraju ojczystym.

Eksperci zwracają również uwagę na inne ryzyka związane z podejmowaniem leczenia za granicą. Placówki nie zawsze jasno informują o możliwych powikłaniach, brakuje opieki przedoperacyjnej i długoterminowej – zarówno dietetycznej, psychologicznej, jak i medycznej. Często brakuje też kompleksowej opieki zespołu specjalistów, niezbędnej przy odpowiedniej kwalifikacji pacjenta.

„W kontekście powikłań, takich jak przecieki zespoleń, sepsa, a nawet zgon, równie niepokojący jest brak regulacji gwarantujących, że zabiegi wykonują odpowiednio wykwalifikowani specjaliści zgodnie z obowiązującymi standardami” – podkreślają autorzy.

Zwracają oni także uwagę na rosnące zjawisko tzw. pakietów turystyki medycznej, w ramach których pacjentom oferuje się kilka zabiegów podczas jednej podróży, często z dodatkowymi korzyściami finansowymi. To budzi kolejne wątpliwości natury etycznej. Wyniki badań pokazują, że prawie 1/3 dostawców uważa proces uzyskiwania zgody pacjenta za niewłaściwy, a 14% obarcza pacjentów osobistą odpowiedzialnością za powikłania pooperacyjne.

„Konieczne jest wprowadzenie regulacji w sektorze turystyki bariatrycznej i metabolicznej, aby ograniczyć zagrożenia dla bezpieczeństwa, ryzyka etyczne i prawne dla pacjentów” – apelują autorzy.

Podkreślają również, że koszty leczenia powikłań pooperacyjnych u pacjentów powracających do swoich krajów oraz etyczne konsekwencje przenoszenia zasobów z publicznej opieki zdrowotnej na rzecz wsparcia prywatnych usług zdrowotnych wymagają szerszej dyskusji.

Obecna sytuacja „uwidacznia potrzebę międzynarodowej współpracy na rzecz stworzenia systemu regulacji” – wskazują autorzy. Sugerują, że w proces ten powinny być zaangażowane organizacje takie jak Światowa Organizacja Handlu, Światowa Organizacja Zdrowia oraz Unia Europejska.

Podsumowują: „Ten nieuregulowany rynek umożliwia szybszy dostęp do skutecznego leczenia osobom z otyłością, ale niesie za sobą ryzyko zdrowotne, etyczne i prawne.

Choć gospodarki i systemy ochrony zdrowia zarówno krajów pochodzenia, jak i docelowych mogą odnosić zyski z tej turystyki, to ryzyko niezamierzonych skutków i pogłębiania nierówności zdrowotnych pozostaje istotne.

Ustanowienie regulacji poprzez współpracę międzynarodową jest niezbędne dla ochrony zdrowia i równości w dostępie do leczenia.”

Źródło: BMJ Global Health, Bariatric and metabolic surgery medical tourism: the compelling need for regulation through transnational collaboration
DOI: 10.1136/bmjgh-2025-019546