Szybsze starzenie biologiczne powiązane ze spadkiem funkcji poznawczych u osób starszych
Nowy artykuł badawczy opublikowany 21 lipca 2025 r. w czasopiśmie Aging (Aging-US) (tom 17, numer 7) pt. „Association of DNA methylation age acceleration with digital clock drawing test performance: the Framingham Heart Study” wskazuje, że przyspieszone starzenie biologiczne wiąże się z gorszymi wynikami testów poznawczych.
Badanie, którego pierwszym autorem jest Zexu Li z Wydziału Anatomii i Neurobiologii Boston University Chobanian and Avedisian School of Medicine, a autorem korespondencyjnym Chunyu Liu z Boston University, wykazało, że osoby z oznakami szybszego starzenia biologicznego osiągały niższe wyniki w cyfrowym teście poznawczym przeprowadzonym siedem lat później. Wyniki sugerują, że tempo starzenia molekularnego może mieć bezpośredni związek z funkcjonowaniem mózgu w późniejszym wieku.
Epigenetyczne starzenie a sprawność poznawcza
Korzystając z danych Framingham Heart Study, naukowcy analizowali zależność pomiędzy starzeniem biologicznym a zdrowiem poznawczym. Do oceny przyspieszenia wieku biologicznego zastosowano wzorce metylacji DNA (DNAm), a do oceny funkcji mózgu wykorzystano cyfrowy test rysowania zegara (dCDT). Jest to komputerowa wersja klasycznego testu papier-ołówek, oceniająca pamięć, szybkość myślenia i kontrolę ruchową.
Wśród 1789 uczestników wyższe tempo epigenetycznego starzenia korelowało ze znacząco niższymi wynikami testu, zwłaszcza u osób po 65. roku życia. Szczególnie silny związek wykazano dla wskaźnika DunedinPACE, który był powiązany z gorszymi wynikami zarówno u młodszych, jak i starszych badanych. Inne wskaźniki, takie jak Horvath i PhenoAge, wiązały się z obniżeniem wyników jedynie u starszych uczestników. Najbardziej dotknięte obszary to zdolności motoryczne i rozumowanie przestrzenne.
Biomarkery krwi i funkcje mózgu
Badacze ocenili również markery białkowe krwi wchodzące w skład wskaźnika GrimAge. Dwa z nich – PAI1 i ADM – były silnie powiązane z niższymi wynikami testów poznawczych, zwłaszcza w grupie starszych osób. Odkrycie to sugeruje, że spadek sprawności mózgu i funkcji motorycznych odzwierciedla szersze procesy starzenia w całym organizmie.
Znaczenie kliniczne
Autorzy podkreślają, że wiek epigenetyczny może być dokładniejszym predyktorem spadku funkcji poznawczych niż wiek chronologiczny. Cyfrowy test rysowania zegara (dCDT), który jest prosty, zautomatyzowany i bardziej precyzyjny niż tradycyjne narzędzia, może w przyszłości pomóc w wczesnym wykrywaniu oznak starzenia mózgu. W połączeniu z pomiarami DNAm może stać się cennym elementem badań przesiewowych w populacji osób starszych.
Wnioski
Badanie dostarcza mocnych dowodów na to, że szybsze starzenie biologiczne wiąże się ze spadkiem funkcji poznawczych. Może to otworzyć drogę do lepszych metod identyfikowania i monitorowania zdrowia mózgu w starzejących się populacjach.
Źródło: Aging-US, „Association of DNA methylation age acceleration with digital clock drawing test performance: the Framingham Heart Study”
DOI: https://doi.org/10.18632/aging.206285
