Sport na świeżym powietrzu: najważniejsze zasady przy dużym upale i wysokim promieniowaniu UV
„Zasadniczo w naszych szerokościach geograficznych obciążenie promieniowaniem UV osiąga 85 procent maksymalnej wartości między godziną 11:00 a 16:00. W przypadku upału obowiązują często podobne zasady, choć promieniowanie podczerwone rozkłada się w ciągu dnia nieco inaczej. W tym przedziale czasowym należy unikać intensywnej aktywności fizycznej” – mówi prof. John. Nawet w cieniu występuje pewien poziom rozproszonego promieniowania UV.
Lepszym rozwiązaniem jest włączenie aktywności sportowej do planu dnia we wczesnych godzinach porannych lub wieczorem. W dni ekstremalne (od 25°C i przy indeksie UV od 3) ochrona przed światłem jest absolutnie konieczna. Pod cienką, oddychającą odzieżą sportowcy powinni stosować krem z filtrem SPF 50+. Ważne jest także nakrycie głowy chroniące kark i uszy. Należy również zadbać o odpowiednie nawodnienie – nawet podczas godziny lub półtoragodzinnego spaceru czy biegu butelka wody powinna być zawsze pod ręką. Po wysiłku trzeba uzupełnić elektrolity, a osoby z chorobami przewlekłymi lub szczególnymi problemami zdrowotnymi powinny zwrócić na siebie większą uwagę niż zwykle.
Szczególnie narażone są sporty wytrzymałościowe, takie jak bieganie, kolarstwo, triathlon, ale także tenis czy piłka nożna wymagają działań profilaktycznych w czasie upałów. Podczas pływania należy pamiętać, że promieniowanie UV przenika także przez powierzchnię wody.
Przy intensywnym poceniu się i prysznicu po treningu należy ponownie posmarować skórę kremem, aby odbudować jej barierę lipidową. To istotne dla utrzymania zdrowej bariery ochronnej skóry oraz zapobiegania infekcjom. W cieplejszych miesiącach infekcje skórne, takie jak grzybice i zakażenia bakteryjne, są u sportowców częste po dużym wysiłku i poceniu się.
10 procent więcej zachorowań na raka skóry rocznie – nie istnieje zdrowa opalenizna
Działania profilaktyczne chronią także przed rakiem skóry. W Niemczech liczba zachorowań rośnie o około 10 procent rocznie. Promieniowanie UV w tym kraju jest mierzalnie wyższe niż wcześniej – w ostatnich 30 latach podwoiło się.
Prof. John: „Podczas gdy w latach 90. w Niemczech na jedną osobę oddziaływało średnio 130 standardowych dawek rumieniowych (SED; 1 SED = 100 J/m²) rocznie, obecnie jest to 260 SED”. Nawet przy pełnym zachmurzeniu do ziemi dociera średnio 70% promieniowania UV. Pierwsze zaczerwienienia skóry to wyraźne sygnały ostrzegawcze. Nie istnieje zdrowa opalenizna – gdy ciało brązowieje, jest to reakcja na kontakt z niebezpiecznym promieniowaniem.
Prof. John dodaje: „Dzisiejsza królowa piękności o brązowej skórze jest jutrzejszą suszoną śliwką”. Włókna kolagenowe i elastyczne skóry właściwej ulegają stopniowemu zniszczeniu, co prowadzi do szybszego powstawania zmarszczek. Długotrwała, przewlekła ekspozycja na promieniowanie UV, zwłaszcza u osób o jasnej karnacji, zwiększa ryzyko raka kolczystokomórkowego i raka podstawnokomórkowego.
Lekcje WF przed godziną 11:00
Prof. John apeluje, by w czasie ekstremalnych warunków pogodowych zajęcia wychowania fizycznego w szkołach przenosić na godziny poranne. Również organizatorzy zawodów sportowych powinni unikać organizowania wydarzeń między godziną 11:00 a 16:00 w takich warunkach – podkreśla ekspert GOTS.
Źródło: Gesellschaft für Orthopädisch-Traumatologische Sportmedizin (GOTS)
