Roślinny związek o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbakteryjnym w terapii chorób przyzębia
Proszek oparty na morinie (znanej także jako moryna) – naturalnym związku pozyskiwanym z liści guawy, skórek jabłek i fig, niektórych herbat oraz migdałów – wykazał właściwości przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i antyoksydacyjne wobec bakterii odpowiedzialnych za choroby przyzębia. Substancja uwalniana w sposób kontrolowany za pomocą polimerów może wspierać leczenie nieschirurgiczne jako alternatywa dla antybiotyków.
W badaniach in vitro zespół naukowców z Wydziału Stomatologii Araraquara na Uniwersytecie Stanowym w São Paulo (FOAr-UNESP, Brazylia) testował morinę na biofilmie wielogatunkowym symulującym warunki choroby przyzębia u pacjentów.
Praca, opublikowana w czasopiśmie Archives of Oral Biology, została przeprowadzona przez Lucianę Solera Sales w ramach doktoratu, pod kierunkiem Fernandy Lourenção Brighenti, przy wsparciu fundacji FAPESP. W badaniach uczestniczyli również Andréia Bagliotti Meneguin z Wydziału Nauk Farmaceutycznych UNESP, Hernane da Silva Barud z Uniwersytetu w Araraquara (UNIARA) oraz Michael Robert Milward z Uniwersytetu w Birmingham (Wielka Brytania).
Jak podkreśla Brighenti, opracowano proszek metodą suszenia rozpyłowego – podobną do tej stosowanej przy produkcji mleka w proszku – który może stanowić podstawę dla preparatów do higieny jamy ustnej. Rozwiązanie to może być szczególnie przydatne dla osób starszych i pacjentów ze szczególnymi potrzebami, którzy nie są w stanie skutecznie szczotkować zębów.
Morina została wybrana ze względu na swoje naturalne pochodzenie, niski koszt i łatwą dostępność. Substancja wymaga jednak specjalnej obróbki, aby jej działanie mogło być efektywnie wykorzystane w profilaktyce i terapii próchnicy oraz chorób przyzębia.
Badacze zwracają uwagę na wyzwanie, jakie stanowi środowisko jamy ustnej – stały przepływ śliny, który szybko usuwa większość substancji. Opracowanie systemu kontrolowanego uwalniania, opartego na alginianie sodu i gumie gellanowej, pozwala zwiększyć skuteczność i stabilność moriny.
Choroby przyzębia powstają w wyniku nagromadzenia płytki bakteryjnej. W swojej ciężkiej postaci – periodontitis – stanowią szóstą najczęściej występującą chorobę przewlekłą na świecie, mogąc prowadzić do utraty zębów. Według danych WHO z 2022 roku, aż 45% światowej populacji (około 3,5 miliarda ludzi) cierpi na choroby jamy ustnej.
Naukowcy planują kontynuować badania nad moriną w modelach zwierzęcych, a następnie w badaniach klinicznych. Chcą sprawdzić jej potencjał w zachowaniu równowagi mikrobiologicznej jamy ustnej, unikając całkowitej eliminacji bakterii oraz ocenić dodatkowe korzyści, jak mniejsze ryzyko przebarwień zębów.
Źródło: Archives of Oral Biology, Anti-inflammatory, antioxidant, and antimicrobial evaluation of morin
DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.archoralbio.2025.106343
