Niskie temperatury i układ krążenia: jak zmniejszyć ryzyko sercowo-naczyniowe

Oprócz wielu innych zagrożeń, niskie temperatury niosą ze sobą specyficzne ryzyka dla układu sercowo-naczyniowego. American Heart Association, jedna z najważniejszych globalnych organizacji działających na rzecz zdrowia serca, przedstawia kluczowe informacje, jak zachować bezpieczeństwo kardiologiczne w czasie zimowych chłodów.

Poznaj zagrożenia dla zdrowia serca w niskich temperaturach

Zimno powoduje obkurczanie naczyń krwionośnych oraz tętnic wieńcowych, co może prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego. W konsekwencji zwiększa się ryzyko zawału serca, udaru mózgu, a nawet nagłego zatrzymania krążenia.

Intensywny wysiłek fizyczny w zimowych warunkach stanowi dodatkowe obciążenie dla serca, zwłaszcza u osób, które na co dzień nie wykonują tego typu aktywności. Jednocześnie serce musi pracować intensywniej, aby utrzymać prawidłową temperaturę ciała.

Hipotermia rozwija się wtedy, gdy organizm nie jest w stanie wytworzyć wystarczającej ilości energii do utrzymania odpowiedniej temperatury wewnętrznej. Stan ten może być śmiertelny. Objawy obejmują zaburzenia koordynacji, dezorientację, spowolnienie reakcji, dreszcze oraz senność.

Osoby z chorobą wieńcową często doświadczają dławicy piersiowej (ból lub dyskomfort w klatce piersiowej) podczas ekspozycji na zimno.

Okres zimowy to także czas zwiększonej zapadalności na infekcje wirusowe, takie jak przeziębienie czy grypa. Należy jednak zachować ostrożność przy stosowaniu leków dostępnych bez recepty, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Przed ich zastosowaniem warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Zastosuj środki ostrożności, aby zachować zdrowe serce

Ubieraj się warstwowo. Jeśli musisz wyjść na zewnątrz, noś kilka warstw odzieży, aby zapobiec hipotermii i odmrożeniom. Warstwy zatrzymują powietrze, tworząc izolację termiczną. Pamiętaj o czapce lub szaliku – znaczna ilość ciepła ucieka przez głowę, a uszy są szczególnie podatne na odmrożenia. Ręce i stopy również wymagają dobrej ochrony, ponieważ szybko tracą ciepło.

Nie forsuj się. Chodzenie po głębokim śniegu czy wchodzenie pod górę z sankami to znacznie większy wysiłek niż spacer w sprzyjających warunkach. Organizm już zużywa więcej energii na utrzymanie ciepła, dlatego zwalniaj tempo, rób przerwy i unikaj nadmiernego wysiłku.

Odśnieżaj z rozwagą. Jeśli musisz odśnieżać chodnik lub podjazd, zaczynaj powoli i kontroluj tempo pracy. Lepiej pchać lub zamiatać śnieg niż go podnosić i przerzucać, ponieważ taki sposób wymaga mniejszego wysiłku. Zawsze zwracaj uwagę na sygnały wysyłane przez organizm i przerwij pracę, jeśli pojawi się niepokojące samopoczucie.

Dbaj o nawodnienie. Zimno może zmniejszać odczuwanie pragnienia, ale nie jest ono wiarygodnym wskaźnikiem zapotrzebowania na płyny. Nawet jeśli mniej się pocisz, organizm nadal potrzebuje odpowiedniego nawodnienia.

Uważaj na kalorie w zimowych napojach. Rozgrzewające napoje, takie jak gorąca czekolada czy kawy smakowe, często zawierają duże ilości cukru i tłuszczu, co nie sprzyja zdrowiu serca.

Ogranicz spożycie alkoholu. Alkohol może dawać złudne poczucie ciepła i prowadzić do niedoszacowania obciążenia, jakiemu organizm poddawany jest w niskiej temperaturze.

Zwracaj uwagę na bliskich. Osoby starsze często mają mniejszą ilość tkanki tłuszczowej podskórnej oraz osłabioną zdolność odczuwania zimna, co sprawia, że mogą rozwinąć hipotermię, nie zdając sobie z tego sprawy.

Poznaj objawy zawału serca i słuchaj swojego ciała. Nawet jeśli nie masz pewności, czy to zawał, nie zwlekaj z konsultacją medyczną. Liczą się minuty – szybka reakcja może uratować życie.

Naucz się resuscytacji krążeniowo-oddechowej. W trudnych warunkach pogodowych czas dojazdu zespołów ratownictwa medycznego może się wydłużyć. Każdego roku dochodzi do ponad 350 tysięcy pozaszpitalnych zatrzymań krążenia. Resuscytacja krążeniowo-oddechowa wykonywana wyłącznie rękami może podwoić lub nawet potroić szanse przeżycia. Dwa kroki ratujące życie to: wezwanie pomocy oraz energiczne i szybkie uciski klatki piersiowej w jej centrum.

Więcej informacji na temat wpływu niskich temperatur na układ sercowo-naczyniowy można znaleźć na stronie heart.org.