Nieplanowane cięcie cesarskie wiąże się z wyższym ryzykiem ostrego stresu psychicznego po porodzie

Nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z Mass General Brigham wykazało, że pacjentki, u których wykonano nieplanowane lub nagłe cięcie cesarskie, są istotnie bardziej narażone na wystąpienie ostrego stresu psychicznego w trakcie porodu. Skutki te mogą utrzymywać się przez wiele miesięcy, negatywnie wpływając na zdrowie psychiczne matki oraz wczesne tworzenie więzi z dzieckiem. Wyniki badania opublikowano na łamach czasopisma Pregnancy.

Nieoczekiwane interwencje położnicze a zdrowie psychiczne matki

Badanie objęło ponad 1100 kobiet rodzących w Massachusetts General Hospital, jednym z ośrodków założycielskich systemu opieki zdrowotnej Mass General Brigham. Wykazano, że ponad jedna na cztery pacjentki po nieplanowanym cięciu cesarskim doświadczyła klinicznie istotnego ostrego stresu psychicznego krótko po porodzie. Dla porównania, w grupie kobiet rodzących drogami natury odsetek ten wynosił około jednej na szesnaście. Co istotne, nawet po uwzględnieniu powikłań medycznych, wcześniejszych traum oraz wywiadu psychiatrycznego, kobiety po nagłym cięciu cesarskim miały ponad dwukrotnie wyższe ryzyko wystąpienia ciężkiej reakcji stresowej.

– Nieplanowane cięcie cesarskie może ratować życie, ale dla części pacjentek jest również doświadczeniem głęboko obciążającym psychicznie – podkreśla główna autorka badania, Sharon Dekel, PhD, MS, MPhil, z Postpartum Traumatic Stress Disorders Research Program w Department of Psychiatry Mass General Brigham. – Nasze wyniki pokazują, że emocjonalny wpływ takich porodów jest częsty, mierzalny i klinicznie istotny. Większość pacjentek wykazuje dużą odporność psychiczną, jednak chcemy mieć pewność, że osoby doświadczające trudności otrzymają odpowiednie wsparcie.

Najwyższe poziomy stresu obserwowano u kobiet, u których do cięcia cesarskiego doszło w trakcie trwającej akcji porodowej lub w sytuacji nasilonych powikłań położniczych. Co szczególnie istotne z punktu widzenia praktyki klinicznej, reakcje stresowe obserwowane bezpośrednio po porodzie nie miały charakteru przemijającego. Kobiety zgłaszające wysoki poziom ostrego stresu krótko po porodzie znacznie częściej doświadczały objawów zespołu stresu pourazowego, depresji poporodowej oraz trudności w nawiązywaniu więzi z dzieckiem już dwa miesiące później.

Zespół Sharon Dekel pracuje obecnie nad wdrożeniem standaryzowanego kwestionariusza przesiewowego, który mógłby pomóc w identyfikacji pacjentek zagrożonych ostrą reakcją stresową w okresie poporodowym, zarówno w Mass General Brigham, jak i w innych ośrodkach. Wyniki badania wspierają również rosnące postulaty dotyczące wdrażania opieki położniczej i poporodowej opartej na zasadach trauma-informed care, zwłaszcza u pacjentek, u których doszło do nieoczekiwanych interwencji okołoporodowych.

Autorka zwraca uwagę, że u części pacjentek ostra reakcja stresowa może z czasem ulegać samoistnej poprawie, co wskazuje na zasadność zarówno wczesnego, jak i odroczonego screeningu psychologicznego.

– To badanie podkreśla potencjalną wartość krótkiego, mało obciążającego przesiewu w kierunku ostrego stresu w trakcie hospitalizacji poporodowej, szczególnie po nieplanowanych lub powikłanych porodach – podsumowuje Dekel. – Czasem poród staje się doświadczeniem silnie nacechowanym emocjonalnie lub wręcz traumatycznym. Dysponujemy jednak skutecznymi metodami wsparcia, dlatego kluczowe jest wczesne rozpoznanie problemu i skierowanie pacjentek do odpowiednich form pomocy.

Źródło: Pregnancy, The psychological impact of childbirth: Unscheduled cesarean delivery associates with increased risk for acute stress response
DOI: http://dx.doi.org/10.1002/pmf2.70220