Nie możesz przestać oglądać serialu? Binge-watching może wspierać pamięć i wyobraźnię – nowe badania

Jeśli jesteś osobą, która często powtarza „jeszcze tylko jeden odcinek”, nie jesteś sam. Choć zwyczaj wielogodzinnego oglądania seriali (tzw. binge-watching) bywa określany jako zły nawyk, nowe badania Uniwersytetu Georgii sugerują, że może on przynosić także pewne korzyści.

Według naukowców osoby, które oglądają wiele odcinków pod rząd, częściej „zabierają” historie do swojej wyobraźni – odtwarzają je w marzeniach i fantazjach.

„Ludzie są istotami opowiadającymi historie” – podkreśla Joshua Baldwin, główny autor pracy i badacz podoktorski z University of Georgia. – „Narracje pozwalają zaspokajać podstawowe potrzeby, takie jak poczucie więzi, autonomii, pewności siebie czy bezpieczeństwa. Bohaterowie historii pełnią te role, a my możemy czerpać z tego satysfakcję”.

Historie żyjące w pamięci i wyobraźni

Oglądanie wielu odcinków pod rząd sprawia, że opowieści łatwiej zapadają w pamięć i łączą się w spójną całość. Ma to szczególne znaczenie w przypadku długich serii z wieloma wątkami i bohaterami.

Badanie wykazało, że osoby preferujące binge-watching częściej powracają myślami do obejrzanych treści niż widzowie konsumujący media wolniej. „To nie jest bierna aktywność – mówi Baldwin – ci ludzie chcą dalej angażować się w historie, nawet kiedy nie siedzą już przed ekranem”.

Aby wyobrażać sobie świat przedstawiony, trzeba go dobrze zapamiętać. Uczestnicy badania podkreślali, że szczególnie często fantazjują o historiach, które były poruszające i miały dla nich głębsze znaczenie.

Serial bardziej zapada w pamięć niż książka?

Respondenci badania częściej wskazywali, że seriale telewizyjne pozostają w ich pamięci silniej niż książki. Nie oznacza to jednak, że literatura jest mniej wartościowa. „Ktoś, kto przeczyta całą książkę od deski do deski, może lepiej ją zapamiętać i częściej do niej wracać w myślach” – dodaje Baldwin.

Binge-watching – plusy i minusy zależą od kontekstu

Choć naukowcy podkreślają, że wpływ nadmiernego oglądania na dobrostan psychiczny wymaga dalszych badań, ich zdaniem nie można jednoznacznie ocenić binge-watchingu jako zjawiska negatywnego.

„Debata na temat tego, czy media są dobre, czy złe, zawsze wymaga niuansów. Wszystko zależy od treści, powodów, dla których ludzie oglądają, ich psychologicznego tła i kontekstu” – podsumowuje Baldwin.

Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie Acta Psychologica. Współautorami artykułu są Ezgi Ulusoy, Morgan Durfee, Rick Busselle oraz David Ewoldsen.

Źródło: Acta Psychologica, Watching one more episode and reading one more chapter: What entertainment contexts lead to retrospective imaginative involvement?
DOI: 10.1016/j.actpsy.2025.105101