Kangurowanie bezpośrednio po porodzie pomaga. Bezpośredni kontakt między matką a noworodkiem działa korzystnie

Jeżeli zdrowe noworodki zostaną w ciągu pierwszej godziny po porodzie położone na odsłoniętej klatce piersiowej matki, ten prosty kontakt „skóra do skóry” prawdopodobnie zapewnia im lepszy start w życie. Takie wnioski płyną z najnowszej, zaktualizowanej analizy Cochrane Review. Badacze wskazują, że kontakt skóra do skóry zwiększa odsetek niemowląt, które są w pełni karmione piersią, a także poprawia wybrane parametry życiowe tuż po narodzinach.

Według przeglądu około 82 procent niemowląt mających bezpośredni kontakt skóra do skóry z matką było wyłącznie karmionych piersią przez co najmniej sześć tygodni – a w części badań nawet przez sześć miesięcy. W grupie bez kontaktu skóra do skóry było to jedynie 59 procent dzieci. Wyłączne karmienie piersią przez pierwsze pół roku życia przynosi matkom i dzieciom istotne korzyści zdrowotne, co potwierdzają liczne badania. Dodatkowo kontakt skóra do skóry stabilizuje u noworodka parametry takie jak temperatura ciała, poziom glukozy, oddech i czynność serca.

„Dawniej niemowlęta były rutynowo odłączane od matek tuż po porodzie w celu wykonania badań, ważenia czy kąpieli. Uniemożliwiało to natychmiastowy kontakt skóra do skóry” – wyjaśnia Elizabeth Moore, pierwsza autorka Cochrane Review i emerytowana profesor nadzwyczajna School of Nursing na Vanderbilt University w Nashville (USA). „Nawet w krajach z bardzo dobrym systemem opieki zdrowotnej ta darmowa i prosta interwencja wcale nie jest standardową praktyką”.

Zespół Moore ocenił również, czy kontakt skóra do skóry wpływa na parametry związane z porodem u matek, jak np. utratę krwi czy czas oddzielenia się łożyska. Jednak dostępne dane nie pozwalają na formułowanie wiarygodnych wniosków w tych obszarach.

Dlaczego autorzy Cochrane używają określenia „prawdopodobnie”, a nie „z pewnością”? Wynika to z jakości dostępnych badań. Wiele z nich nie spełnia najwyższych standardów metodologicznych. Na przykład matki wiedziały, czy ich dziecko zostało położone na ich klatce piersiowej bezpośrednio po porodzie, co mogło wpłynąć na ich zachowania związane z karmieniem. Brak możliwości zastosowania ślepej próby był jedną z kilku metodologicznych słabości, które spowodowały obniżenie wiarygodności dowodów naukowych. Z tego powodu wyniki określono jako „prawdopodobne”, a nie „pewne”.

Pomimo tych ograniczeń autorzy aktualnego przeglądu wysnuwają jasny wniosek: nie należy prowadzić dalszych randomizowanych badań, w których grupa kontrolna pozbawiona byłaby kontaktu skóra do skóry po porodzie. Takie postępowanie uznano by dziś za nieetyczne, ponieważ WHO rekomenduje kontakt skóra do skóry jako standard opieki nad noworodkiem. „Pozbawienie noworodków tego kontaktu uznano by za działanie nieetyczne, ponieważ dowody są wystarczające, aby stwierdzić, że bezpośredni kontakt poprawia zdrowie i przeżycie dzieci” – podkreśla Karin Cadwell, główna autorka oraz dyrektor Healthy Children Project’s Center for Breastfeeding (USA). Dodaje również, że w środowiskach z ograniczonymi zasobami udowodniono, iż kontakt skóra do skóry u noworodków z niską masą urodzeniową może decydować o przeżyciu. Jedno z dużych badań w Indiach i krajach Afryki zostało przerwane przed czasem, gdy wstępne wyniki wykazały znaczącą poprawę przeżywalności dzięki tej interwencji.

O Cochrane Review
Aktualny przegląd stanowi rozszerzenie pracy opublikowanej w 2016 r., która została uwzględniona w 20 międzynarodowych wytycznych, w tym rekomendacjach WHO. Najnowsza aktualizacja dodaje 26 nowych badań i obejmuje łącznie 69 badań z udziałem ponad 7 000 par matka–dziecko, głównie z krajów o wysokich dochodach. Nie przeprowadzono badań w krajach o niskim dochodzie. Autorzy podkreślają, że przyszłe projekty badawcze powinny koncentrować się na poprawie jakości metodologicznej i praktycznej implementacji standardu kontaktu skóra do skóry, a nie na ponownej ocenie jego skuteczności.

O Cochrane Deutschland
Cochrane Deutschland z siedzibą we Freiburgu jest częścią międzynarodowej, niezależnej organizacji Cochrane Collaboration. Jej celem jest tworzenie rzetelnych, opartych na dowodach syntez badań naukowych dotyczących kluczowych pytań medycznych. Od 1993 r. organizacja opublikowała ok. 9500 Cochrane Reviews, wspierając decyzje kliniczne i zdrowotne na całym świecie.

Źródło: Cochrane Database of Systematic Reviews, Skin‐to‐skin contact for newborns and mothers