Joga mniej skuteczna niż tradycyjny trening w poprawie funkcji naczyniowych i sercowych

Wbrew powszechnym przekonaniom, joga może być mniej skuteczna niż klasyczne formy ćwiczeń w poprawie zdrowia naczyniowego – wynika z nowego badania opublikowanego w czasopiśmie Advances in Integrative Medicine.

Analiza obejmowała systematyczny przegląd literatury, w tym randomizowane badania kontrolowane, badania krzyżowe oraz obserwacyjne, w których porównywano efekty jogi z innymi formami aktywności fizycznej u osób prowadzących siedzący tryb życia.

Autorzy skupili się na wpływie interwencji na funkcję naczyń ocenianą za pomocą ultrasonografii. Funkcja naczyniowa oznacza zdolność naczyń krwionośnych do sprawnego transportu krwi do tkanek, a ich elastyczność i podatność na zmiany ciśnienia są kluczowymi wskaźnikami zdrowia układu sercowo-naczyniowego.

Jak podkreślają badacze, siedzący tryb życia i długotrwałe unieruchomienie prowadzą do pogorszenia funkcji naczyń, co zwiększa ryzyko nadciśnienia, odkładania cholesterolu i zakrzepicy.

Współautorka badania, dr Leena David – specjalistka diagnostyki obrazowej i wykładowczyni Uniwersytetu w Szardży – porównała naczynia do elastycznych węży ogrodowych:
„Jeśli sztywnieją, wzrasta ryzyko zawałów i udarów. Nasze badanie pokazuje, że strukturalny trening utrzymuje tę elastyczność, podczas gdy joga daje pewne korzyści, ale mniej przewidywalne. U osób w średnim i starszym wieku joga częściej przynosi poprawę, natomiast u młodszych dorosłych już niekoniecznie”.

Wnioski badaczy mają istotne znaczenie – na świecie jogę praktykuje około 300 milionów osób, a z chorobami układu sercowo-naczyniowego zmaga się ponad 620 milionów (stan na 2023 r.).

Wyniki wskazują, że tradycyjne formy ćwiczeń, takie jak tai-chi, pilates czy trening interwałowy o wysokiej intensywności (HIIT), w sposób bardziej spójny poprawiają funkcję naczyniową u osób prowadzących siedzący tryb życia niż joga.

Dr David podkreśla, że kluczowe znaczenie mają nie tylko ruch jako taki, ale także rodzaj, intensywność i regularność ćwiczeń:
„Nawet proste zestawy ćwiczeń sprawiają, że tętnice stają się bardziej odporne. Naczynia krwionośne mają swoją pamięć – każdy trening pomaga im zapomnieć o szkodach wyrządzonych przez wielogodzinne siedzenie”.

Zwraca również uwagę, że długotrwałe siedzenie to „nowe palenie – ciche, podstępne i skracające życie”, a najskuteczniejszym antidotum jest ruch.

Choć joga pozostaje praktyką łatwo dostępną, o głębokim znaczeniu kulturowym i zdrowotnym, osoby oczekujące konsekwentnych korzyści dla serca i naczyń powinny ją uzupełniać o bardziej intensywne formy aktywności fizycznej.

Badacze postulują też zmianę przekazu zdrowia publicznego – nie tylko w kierunku kontroli masy ciała, ale także ochrony funkcji naczyniowych. Ruch, w tym ćwiczenia strukturalne i joga, powinien być traktowany jako „lek”, a nie wyłącznie narzędzie do poprawy sylwetki czy wydolności.

Źródło: Advances in Integrative Medicine, Comparing the effects of yoga and exercise on vascular function: A systematic review
DOI: http://dx.doi.org/10.1016/j.aimed.2025.100556