Eksperci zdrowia publicznego zwracają uwagę na luki żywieniowe napędzane zmianami klimatu

Czynniki środowiskowe związane ze zmianami klimatu już teraz wpływają na to, co trafia na talerze Amerykanów oraz jaka jest wartość odżywcza żywności – wynika z nowego artykułu przeglądowego przygotowanego przez badaczy z University of California, Irvine’s Joe C. Wen School of Population & Public Health.

Rosnące stężenia dwutlenku węgla, ekstremalne zjawiska pogodowe, zanieczyszczenie powietrza oraz zmiany w ekosystemach zakłócają produkcję żywności i łańcuchy dostaw, często w sposób, który sprawia, że zdrowa żywność staje się trudniejsza do zdobycia lub mniej dostępna cenowo. Autorzy analizują, w jaki sposób te procesy mogą w sposób mało dostrzegalny obniżać jakość odżywczą codziennych produktów – od zbóż po owoce i warzywa – z istotnymi konsekwencjami dla zdrowia w długiej perspektywie.

W miarę jak uprawy są niszczone przez powodzie, fale upałów i susze, a warunki środowiskowe zmieniają zawartość składników odżywczych w podstawowych produktach spożywczych, społeczności – zwłaszcza te już dotknięte brakiem bezpieczeństwa żywnościowego – mogą być narażone na zwiększone ryzyko niedoborów żywieniowych. Autorzy podkreślają, że rodzi to pilne pytania o to, czy suplementy diety mogłyby pomóc w uzupełnianiu powstających luk żywieniowych lub wspierać zdrowie w warunkach stresu środowiskowego.

„Zmiany środowiskowe nie są wyłącznie problemem ekologicznym. To także problem żywieniowy i zdrowia publicznego” – mówi Margaret Nagai-Singer, pierwsza autorka publikacji i research fellow w Wen Public Health. „Gdy system żywnościowy staje się mniej stabilny lub mniej wartościowy odżywczo, ludzie odczuwają to bardzo realnie – w swoim zdrowiu, kosztach leczenia i codziennym funkcjonowaniu”.

Badania wykazały, że wyższe stężenia dwutlenku węgla mogą obniżać zawartość żelaza, cynku i białka w podstawowych uprawach, takich jak pszenica i ryż. Jednocześnie ekstremalne zjawiska pogodowe mogą zakłócać dystrybucję żywności i ograniczać dostęp do świeżych, wartościowych produktów, szczególnie w społecznościach o niskich dochodach oraz na obszarach dotkniętych katastrofami. Zmiany te mogą nasilać choroby przewlekłe i pogłębiać istniejące nierówności zdrowotne.

Narażenie na ekstremalne upały, dym z pożarów lasów, zanieczyszczenie powietrza oraz choroby zakaźne wrażliwe na klimat może również wywoływać stan zapalny, stres oksydacyjny i inne reakcje biologiczne wpływające na zdrowie. Część badań sugeruje, że określone składniki odżywcze mogą chronić organizm przed tymi czynnikami stresowymi, jednak szczegółowa wiedza w tym zakresie pozostaje ograniczona.

Suplementy diety są często stosowane w celu uzupełnienia zalecanych dziennych podaży składników odżywczych i – jak zauważają badacze – ich znaczenie może rosnąć wraz z nasilaniem się presji środowiskowych. Jednocześnie autorzy podkreślają, że kwestie bezpieczeństwa, skuteczności, dostępności cenowej oraz właściwego stosowania – zwłaszcza w różnych grupach wiekowych, stanach zdrowia i przy zróżnicowanym narażeniu środowiskowym – pozostają w dużej mierze nierozstrzygnięte.

Zdaniem zespołu badawczego potrzebne są dalsze prace w trzech kluczowych obszarach: identyfikacji luk żywieniowych powiązanych ze zmianami środowiskowymi; oceny, czy suplementy mogą wspierać organizm w radzeniu sobie z czynnikami stresowymi, takimi jak upał, zanieczyszczenie powietrza i choroby zakaźne; oraz analizy wpływu wyborów żywieniowych i samego przemysłu suplementacyjnego na środowisko.

Ślad środowiskowy suplementów diety – obejmujący pochodzenie surowców, procesy produkcyjne oraz pakowanie – może zyskiwać na znaczeniu dla konsumentów wraz ze wzrostem świadomości dotyczącej zrównoważonego rozwoju.

„Suplementy diety nie zastąpią zdrowej diety ani naprawy podstawowych problemów systemu żywnościowego” – podkreśla Jun Wu, starszy autor publikacji i profesor environmental and occupational health w Wen Public Health. „Jednak w miarę nasilania się wyzwań środowiskowych istotne jest zrozumienie, czy mogą one odgrywać ograniczoną, opartą na dowodach rolę obok szerszych rozwiązań”.

Autorzy zaznaczają, że odpowiedź na te pytania będzie wymagała współpracy specjalistów z zakresu zdrowia publicznego, żywienia, nauk o środowisku oraz polityki zdrowotnej. Celem pracy jest wsparcie przyszłych badań i decyzji zdrowia publicznego w kontekście narastającego wpływu zmian klimatycznych na sposób odżywiania i zdrowie populacji.

Źródło: University of California – Irvine