Dzieci z autyzmem częściej doświadczają przewlekłych problemów żołądkowo-jelitowych

Dzieci ze zdiagnozowanym spektrum autyzmu znacznie częściej borykają się z przewlekłymi problemami żołądkowo-jelitowymi niż ich rówieśnicy rozwijający się typowo – wynika z nowego badania UC Davis MIND Institute opublikowanego w czasopiśmie Autism. Naukowcy wykazali również, że dolegliwości ze strony układu pokarmowego są powiązane z nasilonymi trudnościami w obszarze snu, komunikacji, przetwarzania sensorycznego i zachowania.

Badanie objęło 475 dzieci w wieku 2–12 lat, w tym 322 z autyzmem i 153 rozwijających się typowo. Rodziny uczestniczyły w szczegółowych wywiadach lekarskich prowadzonych w różnych momentach rozwoju dziecka, co umożliwiło śledzenie zarówno częstości, jak i utrzymywania się objawów ze strony przewodu pokarmowego na przestrzeni lat.

Wyniki badań

Okazało się, że dzieci z autyzmem:

• częściej zgłaszały dolegliwości żołądkowo-jelitowe w każdym wieku objętym analizą,
• częściej doświadczały kilku objawów jednocześnie,
• znacznie częściej zmagały się z objawami przewlekłymi, utrzymującymi się przez wiele lat.

Wiele z tych dolegliwości nie miało jasno określonej przyczyny medycznej, co podkreśla konieczność większej uwagi ze strony klinicystów i rodzin wobec ogólnego stanu zdrowia dzieci. Objawy te były silnie związane z innymi trudnościami zdrowotnymi i behawioralnymi, takimi jak:

• zaburzenia snu,
• lęk,
• drażliwość,
• problemy komunikacyjne,
• nadwrażliwość sensoryczna,
• zachowania stereotypowe.

Jak zaznacza dr Bibiana Restrepo, pediatra rozwojowa i główna autorka badania: „Nasze badanie pokazuje, że objawy ze strony układu pokarmowego u dzieci z autyzmem są powszechne, przewlekłe i mają wpływ na wiele obszarów życia codziennego. Identyfikacja i leczenie tych dolegliwości może poprawić zarówno komfort fizyczny, jak i wyniki rozwojowe”.

Mózg i jelita – wzajemne powiązania

Profesor Christine Wu Nordahl, współautorka badania i dyrektorka Autism Phenome Project, podkreśla: „To przypomnienie, że mózg i ciało są ze sobą ściśle powiązane. Ból brzucha czy inne problemy gastryczne wpływają nie tylko na trawienie, ale także na sen, nastrój i sposób, w jaki dzieci odbierają świat wokół siebie”.

Znaczenie kliniczne

Choć wcześniej opisywano problemy jelitowe u dzieci z autyzmem, to jest to pierwsze tak szerokie i długofalowe badanie, obejmujące okres od wczesnego do średniego dzieciństwa. Autorzy podkreślają, że wiele objawów jest podatnych na leczenie – nawet jeśli nie ustalono konkretnej diagnozy medycznej. Świadomość tych problemów wśród lekarzy, terapeutów, nauczycieli i rodziców może poprawić dostęp dzieci do właściwej opieki.

Naukowcy zwracają uwagę na potrzebę ścisłej współpracy pediatrów, gastroenterologów i specjalistów zajmujących się autyzmem. Holistyczne podejście do zdrowia dzieci ze spektrum, z uwzględnieniem diagnostyki i leczenia problemów jelitowych, może znacząco poprawić ich jakość życia.

Źródło: Autism, „A longitudinal evaluation of gastrointestinal symptoms in children with autism spectrum disorder”
DOI: 10.1177/1362361325136234