Bezpieczne podróże z chorobą serca: na co powinni uważać pacjenci kardiologiczni?

Osoby z chorobami serca – takimi jak choroba niedokrwienna serca (ChNS), zaburzenia rytmu serca, wady zastawek serca oraz niewydolność serca – nie muszą rezygnować z podróżowania. „Zasadniczo pacjenci kardiologiczni powinni dokładnie zaplanować urlop i odpowiednio wcześnie skonsultować się z lekarzem prowadzącym, aby ocenić, czy i kiedy podróż jest bezpieczna”, zaleca prof. dr Axel Schmermund z Rady Naukowej Niemieckiej Fundacji Serca. „Dzięki temu można uniknąć przeciążeń wynikających ze zmiany klimatu lub wysokości oraz ewentualnych błędnych ocen sytuacji zdrowotnej” – dodaje kardiolog z Cardioangiologisches Centrum Bethanien (CCB) we Frankfurcie nad Menem.

Fundacja Serca udostępnia listę kontrolną dla pacjentów z chorobami serca, zawierającą praktyczne wskazówki dotyczące dokumentacji medycznej (np. ostatniego opisu operacji lub badania USG, karty informacyjnej stentu, legitymacji osoby stosującej leki przeciwkrzepliwe), planu leków, zasad przewożenia leków oraz wiele informacji ogólnych na stronie:
👉 https://herzstiftung.de/urlaub-herzpatient

Ocena wydolności fizycznej – kiedy podróż jest bezpieczna?

Pierwszym i kluczowym pytaniem, które należy sobie zadać, jest: czy pacjent jest obecnie wydolny fizycznie? Zasadą jest: „Stan pacjenta powinien być stabilny – to znaczy, że choroba jest kontrolowana dzięki odpowiedniemu leczeniu farmakologicznemu i regularnym wizytom u lekarza, a nie przewiduje się jej gwałtownego pogorszenia. Wydolność fizyczna nie powinna być istotnie ograniczona”, tłumaczy prof. Schmermund.

Oto rekomendowane odstępy czasu po niektórych procedurach, które należy zachować przed planowaną podróżą:

• Rozszerzenie naczyń wieńcowych, implantacja defibrylatora lub rozrusznika serca – przynajmniej 1–2 tygodnie przed podróżą. W razie potrzeby możliwa jest wcześniejsza podróż, ale zawsze po konsultacji z lekarzem.
• Zawał serca lub operacja serca – minimum 2–4 tygodnie przed wyjazdem.

Odpowiedni klimat i wysokość – gdzie podróżować z chorym sercem?

Podczas wyboru miejsca wypoczynku należy uwzględnić zmiany klimatyczne i czasowe. Bardzo wysokie temperatury bez odpowiednich środków ostrożności mogą u osób z chorobami serca prowadzić do omdleń lub zaburzeń rytmu serca (więcej informacji).

„Wakacje w górach są dla większości pacjentów z chorobami serca możliwe. Wysokości do 2500 metrów są zazwyczaj dobrze tolerowane, o ile stan chorego jest stabilny”, podkreśla prof. Schmermund. Jednak pobyty powyżej 2500 m n.p.m. mogą zbytnio obciążać mięsień sercowy i w skrajnych przypadkach prowadzić do zawału. Zmniejszona zawartość tlenu na tych wysokościach powoduje przyspieszenie akcji serca, co dodatkowo obciąża osłabione serce.

Strefy klimatyczne o dużej wilgotności lub skrajnych temperaturach – tropikalne i arktyczne – są generalnie niewskazane. „Lepiej wybrać klimat, do którego organizm jest już przyzwyczajony” – radzi specjalista.

Podróże lotnicze: dokumentacja medyczna i leki w bagażu podręcznym

Pacjenci z ChNS, niewydolnością serca, wszczepioną zastawką, rozrusznikiem lub defibrylatorem mogą bezpiecznie latać, o ile ich stan jest stabilny, a objawy nie pogorszyły się przed wylotem. Przy długich lotach (od 8–10 godzin), u pacjentów z wysokim ryzykiem zakrzepicy wskazana jest profilaktyka zakrzepicy: pończochy uciskowe, zastrzyki przeciwzakrzepowe.

Dokumentację medyczną należy mieć pod ręką przez całą podróż. Należy też zabrać odpowiedni zapas leków do bagażu podręcznego (na czas podróży + rezerwa). Pacjenci z rozrusznikiem lub defibrylatorem powinni mieć przy sobie odpowiedni dokument do okazania podczas kontroli bezpieczeństwa na lotnisku.

Objawy, które powinny skłonić do rezygnacji z podróży

W niektórych przypadkach pacjenci powinni bezwzględnie zrezygnować z wyjazdu i skonsultować się z lekarzem, jeśli występują:

• duszność lub ucisk w klatce piersiowej przy niewielkim wysiłku (np. wejście po schodach),
• nasilająca się dławica piersiowa (angina pectoris),
• duszność przy zwykłym chodzie,
• nasilające się obrzęki (zatrzymanie wody w organizmie),
• nawracające zawroty głowy,
• nagłe utraty przytomności (omdlenia).

Źródło: Deutsche Herzstiftung e.V./Deutsche Stiftung für Herzforschung